A- A A+
Облыстағы банк секторы қызметінің 2017 жылғы қаңтар-желтоқсан айлары бойынша қысқаша қорытынды

5 сұрақ

5 сұрақ2018 жылдың 1 қаңтары мен 2018 жылдың 1 шiлдесiнен бастап зейнетақының өсетiндiгiн естiдiм. Осы туралы бiлгiм келедi. Тағы бiр сұрақ, биыл Қазақстанда ең төмен және орташа зейнетақының мөлшерi қандай?

Қазақстанда мемлекеттiк бюджеттен екi түрлi зейнетақы төленедi. Бiрi — ортақ (еңбек) зейнетақы болса, екiншiсi — базалық зейнетақы. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап ортақ зейнетақы 8 пайызға, ал базалық зейнетақы 6 пайызға өстi. Осылайша, базалық зейнетақыны ескере отырып айтар болсақ, қазiргi таңда елiмiзде ең төмен зейнетақы 49 019 теңгенi, ал орташа зейнетақы мөлшерi 71 333 теңгенi құрайды. Бұл өзгерiс барлық зейнеткерлерге тиесiлi.

Сонымен қатар, биылғы жылдың 1 шiлдесiнен бастап базалық зейнетақы жаңа әдiстемемен есептелетiн болады. Яғни, ендi базалық зейнетақыны тағайындағанда 1998 жылдың 1 қаңтарына дейiнгi еңбек өтiлi және зейнетақы жарналарын төлеумен расталатын, 1998 жылдың 1 қаңтарынан кейiнгi жылдардағы еңбек өтiлi толық ескерiледi. Яғни, еңбек өтiлi жоғары болған сайын, базалық зейнетақының мөлшерi де ұлғая түседi деген сөз.

2018 жылдың 1 шiлдесiнен бастап Қазақстанда базалық зейнетақы қалай есептелетiн болады?

Бүгiнде базалық зейнетақы зейнеткерлiкке шыққан әрбiр азаматқа еңбек өтiлi мен айлық табысы және зейнетақы жинағының көлемiне қарамастан өмiр бойына бiрдей мөлшерде тағайындалып келедi. Оның мөлшерi қазiр 15 274 теңгенi құрайды (ең төмен күнкөрiс деңгейiнен сәл жоғары) және ол жыл сайын өсiп отырады.

Ал 2018 жылдың 1 шiлдесiнен бастап оның мөлшерi ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң 54 пайызынан бастап 100 пайызына дейiн артатын болады.

Жаңа әдiстеме бойынша 1998 жылдың 1 қаңтарына дейiнгi еңбек өтiлi және зейнетақы жарналарын төлеумен расталатын, 1998 жылдың 1 қаңтарынан кейiнгi жылдардағы еңбек өтiлi толығымен ескерiледi.

Егер зейнеткердiң 1998 жылдың 1 қаңтарына дейiнгi еңбек өтiлi мен жинақтаушы зейнетақы жүйесiне қатысу өтiлi жоқ немесе 10 жылға дейiн болса, базалық зейнетақы ең төменгi күнкөрiс деңгейiнiң 54 пайызын құрайды. 10 жылдан асқан әрбiр жыл үшiн оның көлемi 2 пайызға ұлғайтылып отырады. Ал 33 жыл және одан жоғары болғанда базалық зейнетақының мөлшерi ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң 100 пайызына тең болады және одан асырылмайды. Оның көлемi биыл — 28 284 теңге.

Мысалы, 2017 жылы базалық зейнетақының мөлшерi 14 466 теңге болды. Ал 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап 15 274 теңгенi құрады (базалық зейнетақы 6 пайызға өстi). Ендi 2018 жылдың 1 шiлдесiнен бастап ол, еңбек өтiлi 33 жыл және одан көп болған жағдайда 28 284 теңгеге дейiн ұлғаяды.

Базалық зейнетақы зейнеткерлiк жасқа толған барлық азаматтар үшiн қайта есептеледi. Ал зейнетақы алып жүрген азаматтар үшiн базалық зейнетақыны қайта есептеу автоматты түрде жүзеге асырылады. Бұл үшiн қосымша құжаттар ұсынудың қажетi жоқ. Жарналардың төленуi жайында барлық деректер бiрыңғай ақпараттық жүйеде бар.

2018 жылдың 1 шiлдесiнен кейiн зейнетке шығатын азаматтар ғана 1998 жылдың 1 қаңтарына дейiнгi еңбек өтiлi туралы мәлiметтер ұсынулары тиiс.

Мен екi жылдан кейiн зейнеткерлiкке шығамын. Ай сайынғы төлемдi қалай есептеуге болады?

Ай сайынғы төлемдердi есептеу үшiн зейнетақы жинақтарының ағымдағы құнының коэффициентi қолданылады. Оның көлемi қазақстандықтардың орташа өмiр сүру ұзақтығына байланысты есептеледi. Ол тұрақты шама.

Коэффициенттер кестесi ҚР Үкiметi қаулысымен бекiтiлген.

Зейнеткерлер кестеге сәйкес, жыл сайын зейнетақы жинақтарының тек бiр бөлiгiн ғана ала алады. Сондықтан, коэффициенттiң шамасы қашанда 1-ден төмен болады.

Осылайша, алушының жасына қарай зейнетақы жинақтарының сомасы тиiстi коэффициентке көбейтiлiп, 12 айға бөлiнедi. Одан шыққан сома — БЖЗҚ-дан ай сайынғы төлем болып табылады.

Ай сайынғы төлемдердiң сомасы алушының жасына және жеке зейнетақы шотындағы зейнетақы жинақтарының сомасына байланысты болады.

Зейнетақы төлемдерiнiң жылдық сомасы зейнетақы жинақтары сомаларының келесi кестеге сәйкес алушының тиiстi жасындағы зейнетақы жинақтарының ағымдағы құнының коэффициентiне көбейтiндiсi ретiнде есептеледi:

Алушының жасы Зейнетақы жинақтарының ағымдағы құнының коэффициенті
58 0,09421
59 0,09582
60 0,09764
61 0,09969
62 0,10202
63 0,10467
64 0,10771
65 0,11121
66 0,11528
67 0,12005
68 0,12570
69 0,13246
70 0,14067
71 0,15081
72 0,16362
73 0,18024
74 0,20257
75 0,23404
76 0,28152
77 0,36099
78 0,52048
79 1,00000

Осы кестенi қолдана отырып, ай сайынғы зейнетақы төлемдерiн есептеп шығаруға болады.

Жаңа ережеге сәйкес, ай сайынғы төлемдер ағымдағы жылғы ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң 54 пайызынан төмен болмауы керек.

Болашақ зейнетақыны есептеу үшiн болжамдық зейнетақы калькуляторын пайдалануға болады. Ол enpf.kz сайтының «Электрондық қызмет көрсету» — «Зейнетақы калькуляторы» бөлiмiнде қолжетiмдi (https://www.enpf.kz/kz/elektronnye-servisy/calcs.php).

Мен банктегi берешегiмдi өтеуiм керек. Сол үшiн зейнетақы жинақтарымды мерзiмiнен бұрын ала аламын ба?

Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы зейнетақы жинақтары заңнамада көрсетiлген жағдайлар туындамай жатып мерзiмiнен бұрын берiлмейдi.

«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы заңының талаптарына сәйкес Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан төленетiн зейнетақы төлемдерi зейнеткерлiк жасқа толған азаматтарға (ерлерге 63 жасқа толғанда, әйелдерге биыл 58,5 жасқа толғанда), сондай-ақ, мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленген бiрiншi және екiншi топтардағы мүгедектiгi бар адамдарға төленедi.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасының шегiнен тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен, Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған, кету фактiсiн растайтын құжаттарды ұсынған шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдардың мiндеттi зейнетақы жарналары мен мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары есебiнен зейнетақы төлемдерiн алуға құқығы бар.

Бұдан басқа, Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында жинақтары бар адам қайтыс болған кезде, заңнамаға сәйкес оның зейнетақы жинақтары мұраға қалдырылады.

Ағымдағы заңда БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтары есебiнен несиенi төлеу, жылжымайтын мүлiк сатып алу, оқу ақысын төлеу және басқа да шығындарға жұмсау мүмкiндiгi қарастырылмаған.

Менiң зейнеткерлiкке шыққаныма үш жыл болды. Қазiр төлемдердi кестеге сәйкес жылына бiр рет аламын. Мен оны ай сайынғы кестеге ауыстыра аламын ба?

Зейнетақы заңнамасына енгiзiлген және 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшiне енген өзгерiстерге сәйкес ендi Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан зейнетақы төлемдерi тек ай сайын жүзеге асырылады. Егер зейнетақы төлемдерiн алушы өтiнiш берген күнi, оның шотындағы жинақтардың сомасы ең төменгi зейнетақының 12 еселенген мөлшерiнен аспаса, бұл сома алушыға бiр рет толығымен төленедi. Биыл ең төмен зейнетақы көлемi: 33 745 теңге. Сәйкесiнше оның 12 еселенген мөлшерi: 404 940 теңге.

Егер зейнетақы жинақтарының көлемi бұл сомадан асып кетсе, зейнетақы тек ай сайын төленетiн болады.

2018 жылдың 1 қаңтарына дейiн зейнетақы алып келген азаматтар зейнетақы төлемдерiнiң мерзiмдiлiгiн (ай сайын, үш ай сайын, жыл сайын) сақтауға және өзгертуге құқылы. Яғни, жаңа өзгерiстер зейнетақы төлемдерiн 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап рәсiмдейтiн азаматтарға ғана тиесiлi.

Зейнетақы төлемдерiн тағайындаудағы басты мақсат — еңбекке қабiлетсiз, яғни зейнет жасындағы азаматтардың күнделiктi тiршiлiгiн лайықты деңгейде қамтамасыз ету.

Зейнетақы төлеу кестесiн өзгерту үшiн БЖЗҚ жергiлiктi бөлiмшесiне жүгiну қажет.

Айта кетелiк, ағымдағы жылдың қаңтарында елiмiз бойынша 20 шақты адам зейнетақы төлемдерiн жыл сайын алу кестесiн ай сайын алу кестесiне ауыстыру жөнiнде өтiнiш берген. Осылайша, уақыт өткен сайын зейнетақы жинақтарын үнемдеп жұмсайтындар саны бiртiндеп артатын болады.

«ҚР ҰЛТТЫҚ БАНКI» РММ Солтүстiк Қазақстан филиалы хабарлайды

Солтүстік Қазақстан облысы банк секторының 2018 жылдың 1 қантардағы жағдайында 16 аймақтық екінші деңгейлі банктердің филиалдары және олардың 49 құрылымдық бөлімшелері қызмет көрсетті.

Несие нарығы. Облыста несие беру көлемі 2017 жылғы желтоқсан айының қорытындысы бойынша 2016 жылғы сәйкес мерзіммен салыстырғанда 7,9 пайызға артқан және 113,4 млрд. теңгені құрады. ҚР бойынша жалпы көлемдегі облыстың несие салымының үлесі 0,89% құрайды.

Облыста жеке тұлғалардың несие салымының көлемі әдеттегідей, заңды тұлғалардан басым. Заңды тұлғалардың несие салымы 41,6 млрд. теңгені құрайды, 2016 жылдың желтоқсан айындағыдан (2016 ж. желтоқсанда — 41,0 млрд. тг.) 1,4% жоғарлады, жеке тұлғалар бойынша — 71,8 млрд. теңге, 2016 жылдың сәйкес кезеңінен 12,0% (2016 ж. желтоқсанда — 64,1 млрд. теңге) өскен. Жалпы несие салымдарының көлемінде жеке тұлғалар несиелерінің үлес салмағы 63,3% құрады.

Есепті кезеңде екінші деңгейлі банктер берген несиенің жалпы көлемі 135,3 млрд. теңгені құрады, ол 2016 жылғы сәйкес кезеңінен 1,3 есеге арттық.

Салалық құрылымда ең көп сома саудаға (14,2%), өнеркәсіпке (8,5%), ауыл шаруашылығына (8,8%) және көлікке (2,5%) тиесілі.

Ағымдағы жылдың есепті кезеңінде шағын кәсіпкерлік субъектіні несиелеуге 54,8 млрд. теңге бөлінді, бұл алдыңғы жылдың тиісті кезеңінен 1,3 есеге жоғары. Берілген несиелердің жалпы көлемінің шағын бизнеске берген несиелердің үлес салмағы 2016 жылдың қаңтар-желтоқсанда 41,3% құраса, 2017 жылдың қаңтар-желтоқсанда 40,5% құрады.

Тұтыну және ипотекалық несиелер нарығында алдыңғы жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда несие беру көлемінің ұлғаюы байқалды. Осылайша, тұтынушылар несиесі — 37 999,2 млн. теңге немесе өткен жылдың сәйкес кезеңінен (2017 ж. 01.01. — 26 174,1 млн. теңге) 1,5 есеге артық берілген. Тұрғындарға берілген ипотекалық несие алдыңғы жылдың сәйкес кезеңінен (2017 ж. 01.01. — 4 795,2 млн. теңге) 1,9 есеге артық немесе, 9 003,0 млн. теңгені құрады.

Депозит нарығы. 2018 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша банктердің филиалдарымен тартылған заңды тұлғалардың және тұрғындардың ақша қаражатының көлемі 149,2 млрд. теңгені құрады, бұл өткен жылдың тиісті мерзімімен салыстырғанда 24,6% артты.

Банк секторының ресурстық базасын толтырудың негізгі көзі тұрғындардың салымдарынан құралып отыр. Жеке тұлғалардың депозиттері 138,8 млрд. теңгені құрады, бұл 2016 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 23,2% (2017 ж. 01.01. жағдайында — 112,7 млрд. теңге) өсті. Жеке тұлғалар депозиттерінің үлесіне депозиттердің жалпы сомасының 93,0% келеді. Заңды тұлғалардың депозиттері бойынша көрсеткіш 1,5 есеге көбейіп, 10,4 млрд. теңгені құрады.

Ұлттық валютадағы депозиттер көлемі 2016 жылдың желтоқсан айымен салыстырғанда 1,4 есеге көбейген және 106,1 млрд. теңгені құрады, ал шетел валютасындағы депозиттер 43,1 млрд. теңгені құрады. Ұлттық валютадағы депозиттердің үлес салмағы 71,1% құрады. Депозиттер бойынша долларлану деңгейі 28,9% дейін төмендеді (2017 ж. 01.01. жағдайында — 36,7%).

Тұрғындардың бір адам басына шаққандағы салымы 2016 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26,9% өсіп, 248,5 мың теңгені құрады.

Облыстың валюта нарығы. 2018 жылғы 1 қаңтардағы жағдайда уәкілетті ұйымдардың, «Қазпошта» АҚ филиалының және ЕДБ филиалдарының 114 айырбастау пункттері қызмет көрсетті, қаңтар-желтоқсан айларында 63,3 млн. АҚШ доллардың, 4,49 млн. еуроның және 6 059,1 млн.ресей рублінің таза сатылымдары жүргізілді. 2016 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда айырбастау пунктерінің ресей рублін сатып алу бойынша — 15,8% артқаны және сатылуы бойынша 25,9% төмендегені байқалды. 36,1% АҚШ доллары сатып алынған, ал сатылуы 11,5% көбейген. Айырбастау пунктерінің еуроны сатып алу 7,7% төмендеді, сату 36,7% артты.

Облыстағы төлем карточкаларының нарығы дұрыс даму үстінде. Төлем карточкаларымен қызмет көрсету желісі 2018 жылғы 1 қантардағы жағдай мынадай түрде берілді: 286 банкомат (2017 ж. 01.01. жағдайында — 289), 3 128 pos-терминал (11,7% немесе 328 бірлікке өскен). Осылайша, есепті кезеңеде облыс бойынша 179 тұрғынға 1 терминалдан, 1 953 тұрғынға — 1 банкоматтан келеді. Төлем карточкаларын пайдаланушыларға және карточка ұстаушыларға саудалық — қызмет көрсету кәсіпорындары қарқынды дамуда, бұл дегеніміз, олардың санының 7,6% немесе 1 605 дейін, ал карточка ұстаушылардың 11%, яғни 348,7 мың адамға өскенін көрсетеді.

Мемлекеттік қызметтерді көрсету. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Солтүстік Қазақстан филиалы мемлекеттік көрсетілетін қызметтің 5 түрін көрсетеді:

  1. Валюталық операцияларды тіркеу;
  2. Шетел банкіндегі банк шоттарын ашу жөніндегі немесе валюталық операциялар туралы хабарламаларды растау;
  3. Уәкілеттік ұйымдарда шетел валюталарын қолма-қол айырбастау операцияларын ұйымдастыру бойынша қызметтерді жүзеге асыруға лицензия беру;
  4. Микроқаржылық ұйымдарды есептік тіркеу;
  5. Коллекторлық агенттіктерді есептік тіркеу.

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтері «Уәкілеттік ұйымдарда шетел валюталарын қолма-қол айырбастау операцияларын ұйымдастыру бойынша қызметтерді жүзеге асыруға лицензия беру» және «микроқаржылық ұйымдардың есептік тіркеуі» «электронды үкімет: www.egov.kz» веб-порталы арқылы көрсетіледі.

Ұлттық Банктің мемлекеттік көрсетілетін қызметтері туралы ақпарат «Ұлттық Банктің мемлекеттік көрсетілетін қызметтері» тарауында Ұлттық Банктің www.nationalbank.kz интернет-ресурсында, сонымен қатар «Бизнес» тарауының «Мемлекеттік органдар бойынша көрсетілетін қызметтер» кіші тарауында www.egov.kz» веб-порталына орналастырылады.

Мақаланың шыққан күні: 29.01.2018 15:11
Парақтағы соңғы өзгерістер: 22.02.2018 15:40
Сұрақ қою Өмiрбаян Сөз сөйлеулер

Солтүстiк Қазақстан облысының әкiмi Құмар Іргебайұлы Ақсақалов

Ақпан 2018
ДсСсСрБсЖмСнЖк
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        
Әкімнің блогы
МО басшыларына сұрақ қою
Халықтық бақылау
Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайтыҚазақстан Республикасының Премьер-Министрі Официальный ресурсАссамблея народов КазахстанаСтратегия Казахстан 2050Дорожная карта«Жұмыспен қамту 2020 жол картасы»EXPOҚазақстан Республикасы Жоғарғы СотыҚазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігіҚазақстан Республикасының Әділет министрлігі Қазақстан Республикасының шекарасынан шығу кезінде кедергілерді болдырмау үшін жеке және заңды тұлғаларға www.adilet.gov.kz сайтында сот актілері бойынша берешегін және Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге шығуға уақытша шектеуін тексеруді ұсынадыҚазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің деректер базасыtrade.gov.kzӘкімдіктің электрондық қызметтеріortcom.kzАлтын сапаМодернизация пенсионной системыЦели 2017Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігіЗащита бизнеса СКОЦентр оценки эффективности деятельности государственных органов Республики Казахстан  Зимняя Универсиада – 2017ҚР инвестиция және даму министрлігінің техникалық реттеу және метрология комитетіҚазақстанның ветеринарлық дәрігерлерінің қауымдастығыСот кабинеті«Қазақстан — ұлы дала елі»Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан — «Атамекен» Электрондық еңбек биржасы БжЗқ зейнетақы қорыkazakhstan.travelwww.business.gov.kzIfk.kzказконтентДоступное жильё 2020www.kdb.kzҚазақстандық мемлекеттік-жеке меншік әріптестік орталығыGalam TV Ұлттық телерадио хабарларын таратуТелерадиохабар тарату саласындағы ұлттық операторыБәсекеге кабілеттілік жөніндегі кеңесҚазақстан-Петропавл«ШАПАҒАТ» республикалық форумыҚР Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің ресми интернет-ресурсы100 жаңа есімҚазақстан Республикасының Дін істері және азаматтық қоғам министрлігі
ТИЦ

@2018 Солтүстiк Қазақстан облысының ресми интернет-ресурсы